Οι εισφορές μετά τα 40 έτη εργασίας έχουν σχεδόν μηδενική απόδοση, καθώς η ετήσια προσαύξηση στα ποσοστά αναπλήρωσης πέφτει απότομα από το 2,55% κατ΄ έτος στο 0,5% και στην πράξη, οι ασφαλισμένοι κερδίζουν ελάχιστα στη σύνταξη.

Σε συνδυασμό δε με το όριο ηλικίας των 62 ετών, που είναι προϋπόθεση να το συμπληρώνουν ακόμη και όσοι έχουν 45 χρόνια ασφάλισης, αλλιώς δεν τους επιτρέπεται να βγουν στη σύνταξη, το ασφαλιστικό σύστημα αντί να επιβραβεύει, καταλήγει στο να αδικεί όσους εργάζονται για πολλά χρόνια πληρώνοντας περισσότερες εισφορές.

Οι αδικίες αυτές προέρχονται από τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016) και είναι αναγκαιότητα να διορθωθούν.

» Το μπόνους ασφάλισης μετά τα 40 έτη είναι μικρότερο ακόμη και σε σχέση με αυτό που δίδεται για λιγότερα έτη. Για παράδειγμα:

• Από τα 30 έως τα 31 έτη το ποσοστό αναπλήρωσης αυξάνεται κατά 1,81% και από 26,54% ανεβαίνει στο 28,35%.
• Από τα 32 έως τα 33 έτη το ποσοστό ανεβαίνει κατά 1,98% (από 30,33% σε 32,31%)
• Από τα 33 έως τα 34 έτη κα από τα 35 έως τα 36 έτη το ποσοστό αναπλήρωσης αυξάνεται κατά 2,5%. Στα 35 έτη είναι 37,31% και στα 36 έτη είναι 39,81%.
• Από τα 36 έτη έως τα 40 έτη τα ποσοστά αναπλήρωσης αυξάνονται κατ’ έτος κατά 2,55%, με αποτέλεσμα από 39,81% που είναι η αναπλήρωση για τα 36 έτη να φτάνει στο 42,36% με 37 έτη, στο 44,91% με 38 έτη, στο 47,46% με 39 έτη και στο 50,01% για τα 40 έτη.

Δεν συμφέρει, όπως αποδεικνύεται με παραδείγματα, να μένει κανείς στην εργασία μετά τη 40ετία, γιατί η ανταμοιβή από τα ποσοστά αναπλήρωσης για τα επιπλέον έτη ασφάλισης είναι ελάχιστη.

Με 40 έτη ασφάλισης η αναπλήρωση είναι 50,01% και στα 41 έτη πάει στο 50,51%, στα 42 έτη γίνεται 51,01%, στα 43 είναι 51,06% και στα 45 έτη φτάνει στο 52,5%. Η αύξηση των 2,55 μονάδων που παίρνει δηλαδή ένας ασφαλισμένος στο ποσοστό αναπλήρωσης με ένα έτος παραμονής από τα 38 στα 39 έτη, δίδεται με παραμονή 5 ετών από τα 40 έως τα 45 έτη ασφάλισης!

» Στα ποσά σύνταξης οι διαφορές είναι εντυπωσιακές. Για παράδειγμα:

1 Ασφαλισμένος με 38 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 2.950 ευρώ, θα πάρει σύνταξη 1.772 ευρώ μικτά, ενώ με 40 έτη θα πάρει 1.922 ευρώ, δηλαδή για δυο επιπλέον έτη ασφάλισης θα πάρει αύξηση 150 ευρώ στη σύνταξη.

2 Ασφαλισμένος με 42 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 2.950 ευρώ, θα πάρει σύνταξη 1.952 ευρώ μικτά, ενώ με 40 έτη θα πάρει 1.922 ευρώ, δηλαδή για δυο επιπλέον έτη ασφάλισης θα πάρει αύξηση μόλις 30 ευρώ στη σύνταξη, τη στιγμή που από τα 38 στα 40 έτη θα κερδίσει αύξηση 150 ευρώ.

3 Ασφαλισμένος με 45 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 2.950 ευρώ, θα πάρει σύνταξη 1.995 ευρώ μικτά, δηλαδή μόλις 43 ευρώ επιπλέον από τη σύνταξη που βγάζουν τα 42 έτη ασφάλισης, και κατά 73 ευρώ υψηλότερη από τη σύνταξη των 40 ετών.

Συμπερασματικά

Το συμπέρασμα που προκύπτει από τα παραπάνω παραδείγματα είναι ότι ένας ασφαλισμένος που θα συμπληρώσει δυο επιπλέον έτη ασφάλισης, ήτοι από τα 38 στα 40 έτη, θα κερδίσει 150 ευρώ επιπλέον στη σύνταξη, ενώ αν παραμείνει από τα 40 έως τα 45 έτη ασφάλισης, για αυτά τα 5 έτη θα «ανταμειφθεί» μόνο με 73 ευρώ επιπλέον σύνταξη.

Γίνεται αντιληπτό ότι η παραμονή στην εργασία μετά τη 40ετία είναι ασύμφορη και για να επιβραβευθεί η παράταση του εργασιακού βίου θα πρέπει η ετήσια προσαύξηση στα ποσοστά αναπλήρωσης να αυξηθεί από 0,5% στο 2,5% με 3%. 

Οριο ηλικίας ακόμη και στη σύνταξη

Η αδικία του συστήματος μεταφέρεται και στις συνταξιοδοτικές προϋποθέσεις. Με το ισχύον καθεστώς οι ασφαλισμένοι που έχουν πάνω από 40 έτη ασφάλισης αλλά δεν έχουν συμπληρώσει και το 62^ο έτος της ηλικίας τους δεν μπορούν να πάρουν σύνταξη, ούτε καν τη μειωμένη, εκτός αν πρόκειται για ειδικές κατηγορίες (μητέρες με ανήλικο έως το 2012, ασφαλισμένους στο Δημόσιο με 25ετία έως το 2012 και ηλικία 56 ή 58 έτη έως το 2022 κ.λπ.).

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, που αφορούν χιλιάδες ασφαλισμένους, οι οποίοι άρχισαν να εργάζονται με ένσημα από 18-20 ετών, δεν προβλέπεται η συνταξιοδότηση χωρίς να έχουν συμπληρώσει το 62^ο έτος, ακόμη και αν έχουν 45 έτη ασφάλισης.

Στην πραγματικότητα, το ασφαλιστικό τούς εγκλωβίζει καθώς δεν τους επιτρέπει να πάρουν σύνταξη αν δεν έχουν συμπληρώσει το 62^ο έτος της ηλικίας τους, ακόμη και αν έχουν 42 ή 44 ή 45 έτη ασφάλισης καταβάλλοντας εισφορές τις οποίες ποτέ δεν θα τις πάρουν ως ανταπόδοση στη σύνταξη.

Για την αποκατάσταση αυτής της στρέβλωσης απαιτείται να ψηφιστεί διάταξη που να επιτρέπει τη συνταξιοδότηση άνευ ορίου ηλικίας σε όσους έχουν συμπληρώσει τα 42 ή 43 έτη ασφάλισης εφόσον δεν συμπληρώνουν νωρίτερα το 62^ο έτος για να βγουν στη σύνταξη.

Οι αδικίες με τις κρατήσεις ΕΑΣ και ασθένειας

Στους δε συνταξιούχους οι στρεβλώσεις είναι περισσότερες, καθώς πληρώνουν δυσανάλογα υψηλές κρατήσεις για την ΕΑΣ ενώ διπλοπληρώνουν τις κρατήσεις για ασθένεια.

Η κράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) μεγαλώνει όσο υψηλότερη είναι η σύνταξη, ενώ θα έπρεπε να επιβάλλεται με αναλογικό και δικαιότερο τρόπο. Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει επισημάνει στο υπουργείο Εργασίας ότι η ΕΑΣ θα πρέπει να επιβάλλεται στη διαφορά ποσού σύνταξης της κάθε κλίμακας και όχι σε όλη τη σύνταξη, όπως γίνεται τώρα και οδηγεί σε υπέρμετρη επιβάρυνση τους συνταξιούχους που ασφαλίστηκαν για πολλά χρόνια και παίρνουν μεγαλύτερες συντάξεις.

Στρέβλωση υπάρχει και στην εισφορά ασθένειας 6%, καθώς επιβάλλεται στο σύνολο των συντάξεων που λαμβάνουν οι συνταξιούχοι ενώ ως ασφαλισμένοι καταβάλλουν εισφορά ασθένειας μόνον για την κύρια ασφάλιση με ποσοστό 2,55% επί των μικτών αποδοχών τους αν είναι μισθωτοί και ποσοτική εισφορά 65,68 ευρώ και 78,81 ευρώ τον μήνα αν είναι ελεύθεροι επαγγελματίες. Για παράδειγμα, εργαζόμενος με αποδοχές 1.500 ευρώ πληρώνει για περίθαλψη 38,25 ευρώ τον μήνα (1.500Χ2,55%=38,25), ενώ όταν συνταξιοδοτηθεί και θα παίρνει 1.200 ευρώ κύρια σύνταξη και 250 ευρώ επικουρική, θα πληρώνει για ασθένεια 72 ευρώ επί της κύριας σύνταξης και άλλα 15 ευρώ επί της επικουρικής. Συνολικά θα δίνει 87 ευρώ για περίθαλψη ως συνταξιούχος, ενώ ως εργαζόμενος και με υψηλότερες αποδοχές πληρώνει 38,25 ευρώ. Ειδικά οι επικουρικές συντάξεις θα πρέπει να εξαιρεθούν από την κράτηση ασθένειας, καθώς, όταν θεσπίστηκε το 2015 (λίγο πριν από το μνημόνιο του ΣΥΡΙΖΑ), η δικαιολογία ήταν ότι δεν υπήρχαν λεφτά στα ταμεία. Σήμερα, όμως, που υπάρχουν πλεονάσματα, επιβάλλεται το υπουργείο Εργασίας να την καταργήσει.