Συντάξεις: Πρόσθετα μέτρα  με αυξήσεις συντάξεων που θα έχουν μόνιμο χαρακτήρα και όχι προσωρινό, εξετάζει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης.

Το όφελος που μπορεί να προκύψει από τα μέτρα που είναι στο μικροσκόπιο των κυβερνητικών στελεχών είναι περίπου στα 500 ευρώ ετησίως. Αν υπολογιστεί και η κανονική αύξηση που θα πάρουν για το 2027, τότε το συνολικό όφελος σε ετήσια βάση θα φτάσει, κατά μέσο όρο, στα 700 ευρώ και, σε κάποιες περιπτώσεις, θα ξεπεράσει τα 1.300 ευρώ.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ενθέτου «Ασφάλιση και Συντάξεις», ανάμεσα στις προτάσεις που συζητούνται και κοστολογούνται περιλαμβάνονται:

1. Η δημιουργία ενός ειδικού μηχανισμού προστασίας συντάξεων από τον πληθωρισμό βασικών αγαθών. Ο μηχανισμός προστασίας των συντάξεων από τον υψηλό πληθωρισμό θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί φέτος με μια επιπλέον αύξηση της τάξης του 2% με 2,5%. Ο γενικός πληθωρισμός μπορεί να κινείται στο 5%, αλλά δεν αποτυπώνει το πραγματικό κόστος ζωής των ηλικιωμένων, που είναι υψηλότερο, καθώς οι επιμέρους δείκτες τιμών σε είδη που έχουν ανάγκη (τρόφιμα, ενέργεια, φάρμακα, αλλά και ενοίκιο) είναι πάνω από τον πληθωρισμό. Ο μηχανισμός αυτός θα μπορούσε να καλύπτει, με μια πρόσθετη αύξηση, ένα μέρος από τη διαφορά μεταξύ της αύξησης των συντάξεων και του δείκτη ακρίβειας σε συγκεκριμένα προϊόντα και υπηρεσίες. Για να προχωρήσει μια τέτοια πρόταση, θα πρέπει να καταργηθεί η ρήτρα του νόμου Κατρούγκαλου, που προβλέπει ότι η ετήσια αύξηση στις συντάξεις δεν μπορεί να ξεπερνά το ύψος του πληθωρισμού.
2. Η χορήγηση νέας αύξησης στο μόνιμο επίδομα των συνταξιούχων. Το ποσό, από 250 ευρώ πέρυσι, αυξάνεται στα 300 ευρώ για φέτος και δίδεται σε περισσότερους συνταξιούχους. Υπάρχουν, όμως, σκέψεις για νέα έξτρα αύξηση, ώστε το ποσό που θα πληρωθούν οι συνταξιούχοι φέτος τον Νοέμβριο να είναι, ενδεχομένως, στα 400 ευρώ.
3. Η μείωση των εισφορών-κρατήσεων σε κύριες ή και σε επικουρικές συντάξεις. Το σενάριο που ήδη επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο περιλαμβάνει την αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ), που επιβάλλεται σε όλο το ποσό για κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ και σε επικουρικές άνω των 300 ευρώ. Για τις κύριες συντάξεις εξετάζεται να αφαιρούνται τα 1.400 ευρώ από το συνολικό ποσό της σύνταξης και η κράτηση να υπολογίζεται στο υπερβάλλον, δηλαδή, σε σύνταξη 2.200 ευρώ, η κράτηση να επιβάλλεται στα 800 ευρώ (2.200-1.400=800) και όχι στο σύνολο των 2.200 ευρώ, που ισχύει τώρα. Για τις επικουρικές μελετάται ακόμη και η κατάργηση της εισφοράς.

Το επικρατέστερο σενάριο και το πιο απλό στην υλοποίησή του είναι να δοθεί μια έξτρα αύξηση στις συντάξεις, με ρήτρα πληθωρισμού που θα ενεργοποιείται κάθε χρόνο από τη στιγμή που ο πληθωρισμός υπερβαίνει κάποιο όριο. Το κόστος της πρότασης αυτής ανέρχεται περίπου στα 500 εκατ. ευρώ και καλύπτει-ικανοποιεί το σύνολο των συνταξιούχων.

Στοπ στις περικοπές για τις συντάξεις χηρείας

Στην κυβερνητική ατζέντα δεν αποκλείεται να υπάρχουν και συμπληρωματικά μέτρα για επιμέρους κατηγορίες συνταξιούχων, όπως οι συντάξεις χηρείας, στις οποίες επικρέμεται η «δαμόκλειος σπάθη» αναδρομικών μειώσεων από το 70% της σύνταξης του θανόντος στο 35%. Η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας κρατά σε αγωνία αυτή τη στιγμή 117.000 συνταξιούχους χηρείας, που δεν ξέρουν αν θα τους καταλογιστούν ή όχι αυτές οι περικοπές. Για να ακυρωθούν, θα πρέπει να τροποποιηθεί ο νόμος Κατρούγκαλου, κάτι που δεν έχει γίνει από το υπουργείο Εργασίας. Τα στελέχη του, ωστόσο, διαβεβαιώνουν ότι «δεν θα γίνουν περικοπές». Αν δεν γίνουν οι περικοπές, τότε ανοίγει αυτόματα θέμα ακύρωσης και επιστροφής των ίδιων μειώσεων που έχουν υποστεί 12.000 συντάξεις χηρείας του Δημοσίου, οι οποίες από το 35% θα πρέπει να επανέλθουν στο 70% της σύνταξης του θανόντος. Ούτε εδώ το υπουργείο Εργασίας έχει σαφή θέση και η τελική απόφαση για το τι μέλλει γενέσθαι μένει να ανακοινωθεί πιθανότατα από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ.

Το σχέδιο που εξετάζεται είναι να μείνουν στο 70% οι 117.000 συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα, χωρίς περικοπή, και να επανέλθουν στο 70% οι κομμένες συντάξεις χηρείας του Δημοσίου. Το ερώτημα είναι αν στις συντάξεις χηρείας του Δημοσίου θα πληρωθούν αναδρομικά τα ποσά που κόπηκαν μετά το 2020.

Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Σκέψεις για μεγαλύτερη προσαύξηση σύνταξης χωρίς διακοπή απασχόλησης

Πρόσθετα κίνητρα εξετάζονται από το υπουργείο Εργασίας και τον ΕΦΚΑ για τους εργαζόμενους συνταξιούχους, ώστε να παραμένουν περισσότερο διάστημα στην απασχόληση. Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο έχει απασχολήσει μια αύξηση του ποσοστού προσαύξησης της σύνταξης που λαμβάνουν για κάθε χρόνο απασχόλησης, το οποίο είναι τώρα στο 0,77%, ενώ μελετάται αυτή η προσαύξηση να καταβάλλεται ανά τριετία στο ποσό της σύνταξης, χωρίς να απαιτείται να σταματήσουν να εργάζονται. Σήμερα, όσοι συνεχίζουν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότησή τους καταβάλλουν κανονικά ασφαλιστικές εισφορές, όμως η προσαύξηση που δικαιούνται αποδίδεται μόνο όταν διακόψουν την εργασία τους και υποβάλουν σχετική αίτηση. Το νέο σχέδιο προβλέπει η προσαύξηση να καταβάλλεται ανά τριετία, χωρίς να απαιτείται διακοπή της απασχόλησης. Παράλληλα, με νέα διάταξη που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο για την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών, η επιστροφή συντάξεων στις κυρώσεις που επιβάλλονται στους εργαζόμενους συνταξιούχους θα γίνεται με παρακράτηση 10%. Σήμερα, όταν δεν δηλώνεται η απασχόληση στον ΕΦΚΑ, επιστρέφουν 12 συντάξεις με παρακράτηση του 25% της σύνταξης, ενώ, όταν δηλώνεται η εργασία αλλά δεν καταβάλλονται οι προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές, παρακρατείται ολόκληρη η σύνταξη μέχρι να εξοφληθούν οι χρωστούμενες εισφορές. Με τη νέα διάταξη, η παρακράτηση θα είναι 10% από τη σύνταξη και στις δύο περιπτώσεις.

Ποιους αφορά η μείωση των κρατήσεων της ΕΑΣ;

Η μείωση των κρατήσεων στην ΕΑΣ δεν αφορά όλους τους συνταξιούχους, αλλά 400.000 συνταξιούχους που, μετά τον νόμο Κατρούγκαλου (μετά τις 13/5/2016), παίρνουν εθνική και ανταποδοτική σύνταξη πάνω από 1.400 ευρώ και άλλους 250.000 συνταξιούχους με επικουρική πάνω από 300 ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, και ανάλογα με τα δημοσιονομικά περιθώρια, οι όποιες μειώσεις της ΕΑΣ στις κύριες ή και η πλήρης κατάργησή της στις επικουρικές θα δώσουν ανάσα σε εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους.

Πώς θα διαμορφωθούν από 1η/1/2027 οι συντάξεις γήρατος με αύξηση κατά 2,6% και με το σενάριο για πρόσθετη αύξηση λόγω πληθωρισμού κατά 2%

*Ποσά συντάξεων προ φόρου