Τέλος οι «φθηνές» αγορές από Temu και Shein; Νέος δασμός από 1η Ιουλίου

Σημαντικές αλλαγές έρχονται στις ηλεκτρονικές αγορές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς από την 1η Ιουλίου τίθεται σε εφαρμογή νέο καθεστώς επιβαρύνσεων για τα δέματα χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά.

Το μέτρο αφορά παραγγελίες έως 150 ευρώ και προβλέπει την επιβολή ειδικού εισαγωγικού δασμού ύψους 3 ευρώ για κάθε διαφορετική κατηγορία προϊόντος που περιλαμβάνεται στην παραγγελία. Η ρύθμιση εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ και στοχεύει κυρίως στον περιορισμό της μαζικής εισροής μικροδεμάτων από ασιακές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως οι Temu, Shein και AliExpress.

Παράλληλα, με σχετική εγκύκλιο της ΑΑΔΕ καθορίζονται οι διαδικασίες εφαρμογής του νέου μέτρου, καθώς και οι υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων φορέων και των τελωνειακών αρχών.

Πώς θα υπολογίζεται η νέα επιβάρυνση

Η βασική διαφοροποίηση είναι ότι ο δασμός δεν θα επιβάλλεται ανά δέμα, αλλά ανά κατηγορία προϊόντος.

Έτσι, αν ένας καταναλωτής παραγγείλει πέντε ίδια μπλουζάκια, θα επιβαρυνθεί με συνολικό δασμό 3 ευρώ, καθώς πρόκειται για μία μόνο κατηγορία προϊόντος.

Αντίθετα, εάν στο ίδιο καλάθι περιλαμβάνονται διαφορετικά είδη, όπως ένα μπλουζάκι, μία θήκη κινητού και μία τσάντα, τότε η συνολική επιβάρυνση θα φτάσει τα 9 ευρώ, καθώς θα υπολογιστούν τρεις ξεχωριστές κατηγορίες προϊόντων.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση αναμένεται να αυξήσει αισθητά το τελικό κόστος πολλών παραγγελιών, ιδιαίτερα όσων περιλαμβάνουν ποικιλία προϊόντων.

Ποιος πληρώνει τον δασμό

Τυπικά, ο ειδικός εισαγωγικός δασμός καταβάλλεται στις τελωνειακές αρχές από τον διασαφιστή της εισαγωγής, δηλαδή από την πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου, τον πωλητή, τη μεταφορική εταιρεία ή εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπό τους, ανάλογα με τον τρόπο διαχείρισης της αποστολής.

Ωστόσο, στην πράξη το κόστος ενδέχεται να μετακυλιστεί στους τελικούς καταναλωτές μέσω αυξημένων χρεώσεων ή αναπροσαρμογών στις τιμές.

Τι ισχύει για τις επιστροφές

Σε περιπτώσεις όπου ο καταναλωτής επιστρέφει ένα προϊόν επειδή άλλαξε γνώμη ή έκανε χρήση του δικαιώματος υπαναχώρησης, ο δασμός που καταβλήθηκε κατά την εισαγωγή δεν επιστρέφεται.

Αντίθετα, επιστροφή του ποσού μπορεί να γίνει όταν το προϊόν αποδειχθεί ελαττωματικό ή δεν ανταποκρίνεται στους όρους της αγοράς, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες τελωνειακές διαδικασίες.

Τι δεν αλλάζει

Οι νέες ρυθμίσεις δεν επηρεάζουν τον τρόπο υπολογισμού και απόδοσης του ΦΠΑ.

Ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται είτε κατά την ολοκλήρωση της αγοράς μέσω του συστήματος Import One Stop Shop (IOSS), είτε κατά τον τελωνισμό, όταν εφαρμόζονται οι ειδικές ή οι κανονικές διαδικασίες εισαγωγής.

Επίσης, καμία αλλαγή δεν επέρχεται στις αγορές που πραγματοποιούνται εντός Ελλάδας ή μεταξύ χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι το νέο μέτρο θα συμβάλει στον περιορισμό των δισεκατομμυρίων μικροδεμάτων που καταλήγουν κάθε χρόνο στην ευρωπαϊκή αγορά, ενώ παράλληλα επιχειρεί να αποκαταστήσει συνθήκες πιο ισότιμου ανταγωνισμού μεταξύ των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και των μεγάλων διεθνών marketplaces.

Το θέμα απασχολεί εδώ και χρόνια τον εμπορικό κόσμο, καθώς πολλές επιχειρήσεις υποστηρίζουν ότι οι πλατφόρμες εκτός ΕΕ διαθέτουν σημαντικό πλεονέκτημα χάρη στις εξαιρετικά χαμηλές τιμές που προσφέρουν.

Η πίεση στο ελληνικό λιανεμπόριο

Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΣΕΕ, οι ασιακές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου αποσπούν ολοένα μεγαλύτερο κομμάτι της καταναλωτικής δαπάνης, επηρεάζοντας τόσο τα φυσικά καταστήματα όσο και τις ελληνικές επιχειρήσεις.

Παράλληλα, η παγκόσμια αγορά διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου συνεχίζει να αναπτύσσεται με ταχύτατους ρυθμούς, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για αξία που μπορεί να προσεγγίσει τα 7,9 τρισ. δολάρια έως το 2030.

Οι πλατφόρμες που κυριαρχούν

Τα στοιχεία των ερευνών δείχνουν ότι οι Temu και Shein παραμένουν οι πιο δημοφιλείς πλατφόρμες στους Έλληνες καταναλωτές, ενώ σημαντική παρουσία διατηρούν επίσης οι AliExpress και Trendyol.

Περίπου οκτώ στους δέκα Έλληνες που πραγματοποιούν online αγορές έχουν αγοράσει τουλάχιστον μία φορά από πλατφόρμα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βασικό κίνητρο τις χαμηλές τιμές.

Οι πιο δημοφιλείς κατηγορίες προϊόντων είναι τα είδη ένδυσης, τα προϊόντα για το σπίτι και τα ηλεκτρονικά gadgets.

Θα αλλάξουν οι συνήθειες των καταναλωτών;

Παρότι η χαμηλή τιμή εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό κριτήριο επιλογής, οι νέες επιβαρύνσεις ενδέχεται να επηρεάσουν τη συμπεριφορά των αγοραστών.

Έρευνες δείχνουν ότι περίπου τέσσερις στους δέκα καταναλωτές θα επανεξέταζαν τις αγορές τους από ασιακές πλατφόρμες εάν οι τιμές αυξάνονταν λόγω νέων χρεώσεων.

Το επόμενο διάστημα θα φανεί εάν ο νέος δασμός θα περιορίσει τη ροή φθηνών εισαγόμενων προϊόντων ή αν οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να επιλέγουν τις συγκεκριμένες πλατφόρμες παρά το αυξημένο κόστος.