Το σχέδιο περιλαμβάνει την παράταση της επιδότησης στα καύσιμα, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται η επιδότηση στα τιμολόγια ρεύματος, αλλά και η στήριξη στις τιμές των λιπασμάτων για τους αγρότες.

Τη συζήτηση για τον ωφέλιμο δημοσιονομικό χώρο κοντά στα 2 δισ. ευρώ που θα χρηματοδοτήσει τα έκτακτα μέτρα για την ενεργειακή κρίση και θα λειτουργήσει ως «γέφυρα» για τα μόνιμα μέτρα που θα εξαγγείλει στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός θα ανοίξει η ανακοίνωση των δημοσιονομικών στοιχείων για το 2025, την Τετάρτη από τη Eurostat.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, την προηγούμενη εβδομάδα από την Ουάσιγκτον, επιβεβαίωσε ότι έχει ξεπεραστεί ο επίσημος στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,7% του ΑΕΠ. Διευκρίνισε, όμως, ότι η υπέρβαση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο σύνολό της για μέτρα στήριξης λόγω των δημοσιονομικών περιορισμών. Επανέλαβε, επίσης, ότι η στήριξη απέναντι στις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης, που βρίσκεται σε εξέλιξη λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, θα συνεχιστεί με σωστή στόχευση για όσο χρειαστεί.

Εκτιμήσεις

Οι πρώτες επίσημες εκτιμήσεις της υπέρβασης του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα φτάνουν τα 11 δισ. ευρώ. Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του διοικητή της, Γιάννη Στουρνάρα, αναμένει πλεόνασμα κοντά στο 4,5% του ΑΕΠ. Το ΔΝΤ στην έκθεσή του για την Ελλάδα με βάση το άρθρο IV, μιλούσε για πρωτογενές πλεόνασμα στο 4,4% του ΑΕΠ το 2025. Η πλέον αισιόδοξη πρόβλεψη ήρθε με δημοσίευμα του Bloomberg, το οποίο, επικαλούμενο πηγές από την Αθήνα, ανέβαζε το πρωτογενές πλεόνασμα στο 4,8%-4,9% του ΑΕΠ, δηλαδή στα 12 δισ. ευρώ.

Με βάση την εκτίμηση της ΤτΕ και του ΔΝΤ, η υπέρβαση του πρωτογενούς πλεονάσματος φτάνει τα 2 δισ. ευρώ, ενώ με βάση την τιμή που έδινε το Bloomberg η υπέρβαση ξεπερνά τα 2,5 δισ. ευρώ. Ο ωφέλιμος δημοσιονομικός χώρος που διαμορφώνεται από νέα έσοδα αλλά και συγκράτηση δαπανών υπολογίζεται σε 1,7-2 δισ. ευρώ. Το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 έχει αναθεωρηθεί τρεις φορές από τον Νοέμβριο του 2024, όταν κατατέθηκε ο προϋπολογισμός του 2025, ο οποίος έβαζε στόχο για πλεόνασμα 2,5% του ΑΕΠ, το οποίο αναθεωρήθηκε στο 2,8% στην επικαιροποίηση του μεσοπρόθεσμου, στη συνέχεια στο 3,2% στο προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2026 και τελικά στο 3,7% στο τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού του 2026.

Η υπέρβαση και της 3^ης αναθεώρησης δείχνει ότι η αύξηση του πρωτογενούς πλεονάσματος προήλθε από νέα έσοδα (π.χ. μείωση της φοροδιαφυγής) και όχι από τακτικά έσοδα για τα οποία μπορεί να υπολογιστεί μια κάποια υπέρβαση του στόχου.

Το πλάνο

Ο ωφέλιμος δημοσιονομικός χώρος θα οριστικοποιηθεί ύστερα από διαπραγμάτευση με τις Βρυξέλλες. Στο μεταξύ η κυβέρνηση σχεδιάζει ήδη την πρώτη παράταση των επιδοτήσεων ύψους 300 εκατ. ευρώ που διέθεσε για το δίμηνο Απριλίου-Μαΐου για Fuel Pass, επιδότηση 16 λεπτών ανά λίτρο στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης και μείωση των εισιτηρίων στην ακτοπλοΐα και των τιμολογίων των λιπασμάτων, και πλέον να προχωρήσει και στην επιδότηση των σταθερών τιμολογίων του ρεύματος.

Το ενδιαφέρον έχει στραφεί στα «πράσινα» τιμολόγια, τα οποία είχαν αύξηση 16%-17% τον Απρίλιο. Τούτο παρότι η ΔΕΗ, η οποία εξυπηρετεί το 60% των καταναλωτών, αύξησε τις τιμές στη συγκεκριμένη κατηγορία κατά 6-7%. Ωστόσο, το οικονομικό επιτελείο θα πάρει τελικές αποφάσεις με τα τιμολόγια του Μαΐου, οπότε θα φανεί αν τα τιμολόγια θα πρέπει να επιδοτηθούν και για ποιο διάστημα.

Στο ενδεχόμενο επιδότησης τροφίμων, τύπου Market Pass, η κυβέρνηση τηρεί ακόμη στάση αναμονής. Τα στοιχεία του πληθωρισμού για τον Μάρτιο έδειξαν ότι εκτός από τις αυξήσεις που είχαμε από την αρχή του χρόνου, δεν είχαμε είδη στα οποία καταγράφηκαν μεγάλες αυξήσεις λόγω της ενεργειακής κρίσης, με εξαίρεση κάποια μεμονωμένα (π.χ. φυτικά λίπη και έλαια), αλλά και τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, δηλαδή κρέατα, αβγά, ψάρια, νωπά φρούτα και οπωροκηπευτικά. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές του ΥΠΕΘΟ, η επιδότηση θα αποφασιστεί αν έχουμε καταστάσεις ανάλογες του 2022, δηλαδή άνοδο του πληθωρισμού στο 6-7%, με πρωταγωνιστές και τα τρόφιμα. Αν δεν έχουμε κάποιες ακραίες ανατιμήσεις σε όλα τα τρόφιμα, η στήριξη θα έρθει με μία έκτακτη «επιταγή ακρίβειας» για τους οικονομικά ασθενέστερους.

ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Μόνιμες ελαφρύνσεις και μειώσεις φόρων

Παράλληλα με τα έκτακτα μέτρα που θα υλοποιηθούν λόγω της κρίσης, το οικονομικό επιτελείο έχει θέσει σε προτεραιότητα την υλοποίηση του πακέτου των μόνιμων ελαφρύνσεων που θα εξαγγείλει στη φετινή ΔΕΘ ο πρωθυπουργός.

Η ατζέντα των πιθανών μέτρων θα οριστικοποιηθεί μόλις κλειδώσει ο τελικός δημοσιονομικός χώρος και περάσει και από την επεξεργασία του Μεγάρου Μαξίμου. Προς το παρόν εξετάζονται η αύξηση του αριθμού των δικαιούχων του μόνιμου επιδόματος των 250 ευρώ που ανακοινώθηκε τον Απρίλιο του 2025 για συνταξιούχους πάνω από 65 ετών με εισοδηματικά κριτήρια.

Στο πακέτο των φορολογικών μειώσεων εξετάζονται μέτρα όπως:

1 Η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και για τα νομικά πρόσωπα.

2 Η μείωση της προκαταβολής φόρου, η οποία σήμερα φτάνει στο 80% του φόρου του επόμενου έτους, ακόμη κι αν τα μελλοντικά τους κέρδη δεν είναι εξασφαλισμένα.

3 Η αύξηση του ακατάσχετου περιθωρίου του επαγγελματικού λογαριασμού. Ο ακατάσχετος επαγγελματικός λογαριασμός αποτελεί βασικό εργαλείο στήριξης των επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών, καθώς διασφαλίζει ότι μέρος των εσόδων τους παραμένει διαθέσιμο για την κάλυψη βασικών λειτουργικών αναγκών.

4 Νέο, αποδοτικότερο σύστημα φορολόγησης των νομικών προσώπων σε επίπεδο ομίλου εταιριών.

5 Υπάρχουν ακόμη σκέψεις για μία ακόμη μείωση στην αυτοτελή φορολογία των εσόδων από ενοίκια ώστε να ευνοούνται οι μακροχρόνιες μισθώσεις ακινήτων.

6 Εξετάζεται, τέλος, η προγραμματισμένη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% που είναι προγραμματισμένη για το 2027, να αυξηθεί στο 1% όπως ακριβώς έγινε και για το 2025.

Η εικόνα

Αυτά ήταν τα μέτρα τα οποία συζητούνταν πριν ξεκινήσει ο πόλεμος στο Ιράν και ξεκινήσει η δεύτερη ενεργειακή κρίση μέσα σε 4 χρόνια. Ευχή όλων στη Αθήνα είναι η τρέχουσα κρίση να έχει ολοκληρωθεί πριν από το τέλος του χρόνου, ώστε το 2027 να γίνει ο τελικός λογαριασμός της κρίσης και οι οικονομίες της Ευρώπης και της Ελλάδας να μπορέσουν να προχωρήσουν στην εποχή μετά την κρίση.

Ωστόσο, η κυβέρνηση θα ξεκινήσει τη διαπραγμάτευση με τις Βρυξέλλες για το πακέτο της ΔΕΘ, μόλις οριστικοποιηθεί το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2025 και αρχίσει να διευκρινίζεται η σύνθεσή του. Πληροφορίες θέλουν 2 δισ. ευρώ έμμεσων φόρων από το πλεόνασμα, που αναμένεται να φτάσει το 4,5% του ΑΕΠ, να προέρχεται από νέα έσοδα από τη μείωση της φοροδιαφυγής και τη συγκράτηση των δαπανών του προηγούμενου χρόνου. Το ποσό αυτό θα χρηματοδοτήσει τα μόνιμα μέτρα της επόμενης χρονιάς, τα οποία θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός τον Σεπτέμβριο.