Δεν πέρασαν 24 ώρες από την κατάρρευση της κυβέρνησης Μπαϊρού και το πολιτικό χάος στην Γαλλία μοιάζει να βαθαίνει ανεξέλεγκτα σε τρόπο ώστε οι αναλυτές να συγκρίνουν τη συστημική αστάθεια στη χώρα με την «κρίση του καθεστώτος» που οδήγησε τον Ντε Γκωλ να ιδρύσει την Πέμπτη Δημοκρατία το 1958. «Το ερώτημα που τίθεται τώρα», λέει ο πολιτικός επιστήμονας ο Ολιβιέ Ντυχάμελ στην έρευνα της εφημερίδας Le Monde «είναι το ερώτημα της επιβίωσης του πολιτικού μας συστήματος».
Με τον διορισμό του 35χρονου πρώην υπουργού Άμυνας και στενού συνεργάτη του ως πρωθυπουργού, ο Μακρόν παίρνει το ρίσκο να προκαλέσει νέα προβλήματα: Αψηφά και πάλι τις πιέσεις να διορίσει πρωθυπουργό που έχει την υποστήριξη της αριστεράς που διατηρεί την πρώτη θέση σε αριθμούς από τις εκλογές του περασμένου έτους. Το έπραξε με τον Μισέλ Μπαρνιέ το έκανε με τον Φρανσουά Μπαϊρού και τώρα το πράττει εκ νέου με τον κεντροδεξιό Λεκοντύ.
Ο νέος πρωθυπουργός κινδυνεύει να έχει την ίδια τύχη με τους προκατόχους του, καθώς προσπαθεί να περάσει τον προϋπολογισμό των δραστικών περικοπών ύψους 43 δισεκατομμύριων ευρώ μέχρι το τέλος του έτους. Σε ένα κοινοβούλιο που βρίσκεται σε αδιέξοδο, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα καταφέρει να εξισορροπήσει τους φόβους του κοινού για λιτότητα με την φιλοεπιχειρηματική ατζέντα του Μακρόν .
Ο νέος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνύ υποσχέθηκε στις πρώτες του δηλώσεις μια «βαθιά ρήξη» με την πολιτική του παρελθόντος. Δήλωσε ότι η «ταπεινότητα» είναι η βασική προσέγγιση του στα πολιτικά πράγματα καθώς αντιμετωπίζει το δύσκολο έργο να κερδίσει την κοινοβουλευτική στήριξη μιας διχασμένης Εθνοσυνέλευσης και να αποφύγει την ταχεία απομάκρυνσή του.
«Θα τα καταφέρουμε… κανένας δρόμος δεν είναι αδύνατος», δήλωσε ο Λεκορνύ την Τετάρτη.
Η Γαλλική Εθνοσυνέλευση παραμένει διχασμένη μεταξύ των τριών μπλοκ: της αριστεράς, της ακροδεξιάς και του κέντρου, χωρίς σαφή πλειοψηφία. Ο προϋπολογισμός για το επόμενο έτος πρέπει να συμφωνηθεί εντός των επόμενων εβδομάδων, παρόλο που τα πολιτικά κόμματα βρίσκονται σε αντιπαράθεση.
Ο Λεκορνύ ο οποίος ως υπουργός Άμυνας τα τελευταία τρία χρόνια ήταν γνωστός για την αύξηση των γαλλικών στρατιωτικών δαπανών, δήλωσε: «Θα πρέπει να αλλάξουμε, να γίνουμε πιο δημιουργικοί και σοβαροί στον τρόπο με τον οποίο συνεργαζόμαστε με την αντιπολίτευση». Είπε επίσης ότι πρέπει να γίνουν βαθιές αλλαγές στις μεθόδους εργασίας, αλλά και στην ουσία της πολιτικής. Υποσχέθηκε ότι θα απευθυνθεί στη Γαλλία «τις επόμενες ημέρες» για να εξηγήσει την προσέγγισή του, η οποία, όπως δήλωσε , θα είναι διαφορετική από το παρελθόν. Αναμένεται να χρειαστεί αρκετές εβδομάδες για να σχηματίσει νέα κυβέρνηση. Ο νέος πρωθυπουργός άρχισε να συναντά τους ηγέτες των κομμάτων, ενώ δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές πραγματοποίησαν εθνική ημέρα διαδηλώσεων την Τετάρτη, οδοφράγματα στους δρόμους και συγκεντρώνοντας στα κέντρα των πόλεων, ενώ 80.000 αστυνομικοί είχαν αναπτυχθεί σε όλη τη Γαλλία.
Ο Λεκορνύ θεωρείται ότι αντιπροσωπεύει τη συνέχεια και όχι την αλλαγή. Το δεξιό πολιτικό υπόβαθρο του, στο κόμμα του Νικολά Σαρκοζί, πριν ενταχθεί στους κεντρώους του Μακρόν πριν από οκτώ χρόνια δεν τον δικαιώνει έναντι της Αριστεράς . Ταυτόχρονα θεωρείται ένας από τους πιο πιστούς συμμάχους του Μακρόν, καθώς βρίσκεται στην κυβέρνηση από την πρώτη εκλογή του Μακρόν το 2017. Είναι τόσο κοντά στον Μακρόν που έχει ονομαστεί «πνευματικός γιος του προέδρου».
Εξυπακούεται ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης που επιδιώκουν μια ριζική αλλαγή κατεύθυνσης , προειδοποίησαν την Τετάρτη ότι παραμένουν ιδιαίτερα επικριτικά και ότι ένα λάθος βήμα θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανατροπή του Λεκορνύ
Αντίο Bayrou, bonjour εξέγερση: πώς η αστάθεια της Γαλλίας θα μπορούσε να ενισχύσει την ακροδεξιά
Ο Gaël Sliman της εταιρείας δημοσκοπήσεων Odoxa δήλωσε στο France 5 TV ότι η πρώτη μεγάλη δημοσκόπηση για τον διορισμό του Λεκορνύ έδειξε ότι ό νέος πρωθυπουργός έχει τα χαμηλότερα ποσοστά δημοτικότητας από οποιονδήποτε άλλο νέο πρωθυπουργό τα τελευταία χρόνια.
Ο Μπορίς Βαλό, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των Σοσιαλιστών, δήλωσε: «Ήταν μέλος μιας κυβέρνησης που ανατράπηκε αυτή την εβδομάδα. Μπορείτε να κατανοήσετε τον σκεπτικισμό μας. Αυτό που ζητά ο γαλλικός λαός είναι μια αλλαγή στην πολιτική».
Το αριστερό κόμμα La France Insoumise ανακοίνωσε άμεση πρόταση μομφής κατά του Λεκορνύ στο κοινοβούλιο, αλλά προς το παρόν χωρίς την υποστήριξη άλλων κομμάτων. Η πρόκληση για τον Λεκορνύ είναι να πείσει τουλάχιστον την πλειοψηφία των κομμάτων της αντιπολίτευσης να μην τον ανατρέψουν με ψήφο μη εμπιστοσύνης.
Ο Τζόρνταν Μπαρντέλα του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού δήλωσε ότι ο Λεκορνύ βρίσκεται «σε πολύ επισφαλή θέση». Είπε ότι, αν δεν υπάρξουν αποδείξεις για πραγματική αλλαγή στην πολιτική, θα κατατεθεί πρόταση μομφής και ο Λεκορνύ θα «πέσει». Ο Μπαρντέλα δήλωσε: «Φοβάμαι ότι ο Μακρόν επέλεξε για άλλη μια φορά την αστάθεια».
Τη Δευτέρα το βράδυ, διοργανώθηκαν πάρτι «Αντίο Μπαϊρού» σε όλη τη Γαλλία, καθώς ο Φρανσουά Μπαϊρού, ο πλέον πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας, απομακρύνθηκε με συντριπτική πλειοψηφία σε ψηφοφορία εμπιστοσύνης του κοινοβουλίου κατά των σχεδίων του για λιτότητα. Τώρα πολλά εξαρτώνται από το βαθμό στον οποίο το κοινό θα ανταποκριθεί στο κάλεσμα για πανεθνική απεργία απείθειας υπό τον τίτλο Bloquons Tout! (Αποκλείστε τα πάντα!). Ακολούθησαν συγκρούσεις με την αστυνομία στους δρόμους, καμένων κάδοι, οδοφράγματα σε όλη τη χώρα. Ορισμένες περιφερειακές σιδηροδρομικές γραμμές έχουν διακοπεί. Οι κύριες συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν καλέσει ξεχωριστά σε κινητοποιήσεις και διαμαρτυρίες στις 18 Σεπτεμβρίου.
Το Bloquons Tout!, που οργανώθηκε ανώνυμα στο διαδίκτυο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και στη συνέχεια υποστηρίχθηκε από ορισμένα αριστερά κόμματα, είναι, όπως και το αντικυβερνητικό κίνημα των κίτρινων γιλέκων του 2018, χωρίς ηγέτη. Ωστόσο, οι αναλυτές είναι επιφυλακτικοί όσον αφορά τις στενές συγκρίσεις με τα κίτρινα γιλέκα . «Το ιδεολογικό και κοινωνιολογικό προφίλ του κινήματος είναι δύσκολο να προσδιοριστεί», δήλωσε ο Pierre Purseigle, λέκτορας σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Warwick. «Η πολιτική κατάσταση εξελίσσεται και μέσα σε λίγες εβδομάδες θα γνωρίζουμε αν το Bloquons Tout! είναι μια φευγαλέα φλόγα ή ο προάγγελος ενός μαζικού κοινωνικού κινήματος».
Είναι το Bloquons Tout ένα κοινωνικό κίνημα ;
Σε ένα κλίμα ανησυχίας για το κόστος ζωής και απογοήτευσης για την παρακμή των δημόσιων υπηρεσιών, κάθε νέο κίνημα διαμαρτυρίας έχει άφθονο θυμό να κεφαλαιοποιήσει . Ωστόσο, ο Purseigle σημειώνει : «Ο θυμός μπορεί να μην είναι η πιο προβληματική εκδήλωση της τρέχουσας απογοήτευσης. Πιο ανησυχητική είναι η σταδιακή απομάκρυνση από την πολιτική διαδικασία, η μείωση της πίστης στη δημοκρατία ως σύστημα. Αν το Bloquons Tout! δεν καταφέρει να συσπειρωθεί σε ένα μαζικό και διαρκές κοινωνικό κίνημα, αυτός μπορεί να είναι ο λόγος».
Η σύγκρουση σχετικά με τις δημόσιες δαπάνες, καθώς οι πολιτικοί προσπαθούν να περιορίσουν το υψηλό επίπεδο χρέους της Γαλλίας, είναι η άμεση αιτία της τελευταίας αναταραχής – η αποτυχία να περάσουν οι προϋπολογισμοί λιτότητας είναι ο λόγος για τον οποίο οι δύο τελευταίοι πρωθυπουργοί έχουν εκδιωχθεί. Το δημόσιο χρέος ανέρχεται στο 114% του ΑΕΠ και το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 5,8% του ΑΕΠ, σχεδόν το διπλάσιο από το επιτρεπόμενο όριο για τις χώρες της ευρωζώνης.
Αλλά αυτή η κρίση είναι και πολιτική, αποτέλεσμα μιας πολύ βαθύτερης δυσφορίας στις σχέσεις μεταξύ των πολιτών και των πολιτικών του, υποστηρίζει η Ανζελίκ Κρισαφίς, ανταποκρίτρια του Guardian στο Παρίσι. Αυτή η δυσφορία επιδεινώθηκε μετά την αντίδραση του Μακρόν στις πρόωρες εκλογές του περασμένου έτους και θα μπορούσε να πλήξει την γαλλική πολιτική ακόμη και μετά τις προεδρικές εκλογές του 2027, βοηθώντας το ακροδεξιό κόμμα της Μαρίν Λεπέν να κερδίσει έδαφος.
