- ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ;
Η Συστημική Αναπαράσταση είναι μια μέθοδος θεραπευτικής παρέμβασης που εφαρμόζεται σε ανθρώπινα συστήματα (άτομα, οικογένειες, ομάδες, εταιρίες κλπ), από ειδικά εκπαιδευμένους συμβούλους – ψυχοθεραπευτές. Ανήκει στις φαινομενολογικές επιστήμες. Θεραπεύει αυτό που φαίνεται ότι μπλοκάρει τον άνθρωπο. Κοιτάει αυτό που πραγματικά φανερώνεται πίσω από τις κινήσεις, όπου δεν έχει πρόσβαση ο νους.
Μια Συστημική Αναπαράσταση μπορεί να διευρύνει την επίγνωση και αυτογνωσία των ατόμων, να διευκολύνει ανακατατάξεις και αλλαγές σε οικογενειακές, κοινωνικές και επαγγελματικές σχέσεις και γενικά δημιουργεί ευκαιρίες για ανακούφιση και αλλαγή στα ανθρώπινα συστήματα.
Είναι ένας τρόπος εργασίας που προέκυψε από την οικογενειακή θεραπεία, την ομαδική θεραπεία, τη θεωρία συστημάτων και την φαινομενολογία. Ο Bert Hellinger (1925-2019), φέρνοντας μαζί όλα αυτά, ανέπτυξε αρχικά την βασική και πιο γνωστή, εφαρμογή αυτής της μεθόδου, τις λεγόμενες Οικογενειακές Αναπαραστάσεις και είναι ο ιδρυτής αυτού του τρόπου εργασίας.
- ΕΙΝΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ;
Οι Συστημικές Αναπαραστάσεις μας δίνουν τη δυνατότητα, με την χρήση ατόμων ως εκπροσώπων, να προβάλλουμε προς τα έξω, ως ορατές εικόνες, εσωτερικά είδωλα – πρότυπα του κόσμου που έχουμε σχηματίσει. Μέσω των αποκαλούμενων εκπροσώπων, απεικονίζουμε στο χώρο θέματα και βιώνουμε την «πραγματική κατάσταση» ενός συστήματος – από την οπτική γωνία του ατόμου που φέρει το θέμα. Στη συνέχεια, μπορούμε να εξερευνήσουμε, μέσω βοηθητικών παρεμβάσεων, νέες οπτικές των πραγμάτων και εναλλακτικές δυνατότητες. Επίσης, αυτή η εξωτερικευμένη εικόνα, μας δείχνει, αν λείπει κάτι από το απεικονιζόμενο σύστημα που μπορεί να έχει θετική σημασία για την λύση του προβλήματος.
Αυτή η δυνατότητα προσομοίωσης συστημάτων προκύπτει από την ικανότητά που έχουν όλα τα κοινωνικά ζώα, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου, να συνδέονται με πεδία πληροφοριών που είναι κοινά σε όλα τα μέλη του είδους τους. Οι Συστημικές και Οικογενειακές αναπαραστάσεις είναι θεραπευτική εφαρμογή των μορφογενετικών πεδίων στα ανθρώπινα συστήματα. Αυτό σημαίνει ότι, αν και δεν γνωρίζουμε ένα σύστημα, για παράδειγμα ένα άτομο, μια οικογένεια, μια εταιρεία κ.τ.λ., εν τούτοις είμαστε σε θέση αυθόρμητα, αν γίνουμε εκπρόσωπος για κάποιο στοιχείο του συστήματος ,να αισθανόμαστε και να αναφέρουμε διαφορές στη σωματική μας αντίληψη, οι οποίες αφορούν αυτό που εκπροσωπούμε.
- ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΑΥΤΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΟΜΕΝΟ;
Οι Συστημικές αναπαραστάσεις αποκαλύπτουν και σε κάποιο βαθμό κάνουν ποιο σαφείς, τις δυνάμεις λειτουργίας των ζωντανών συστημάτων, που κατά τα άλλα εξακολουθούν να είναι πολύ δύσκολο να τις κατανοήσουμε και να τις χρησιμοποιήσουμε.
Η Σ.Α. διερευνά την ανθρώπινη υπόσταση πέραν από την ατομική της διάσταση, στην αλληλεπίδραση με τα μέλη ευρύτερων συνόλων διαχρονικά. Αποκαλύπτει τις κρυφές δυναμικές που διέπουν τα ανθρώπινα συστήματα και έτσι βοηθά στην κατανόηση και αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων του σύγχρονου ανθρώπου. Αποτελεί μια ραγδαία αναπτυσσόμενη και δημοφιλή μέθοδο συστημικής θεραπείας/συμβουλευτικής σε όλο τον κόσμο.
Όπως σε κάθε άλλο σύστημα, έτσι και στο οικογενειακό σύστημα λειτουργούν άγραφοι νόμοι, από τους οποίους οι σημαντικότεροι είναι:
- η ανάγκη για τη διατήρηση της ολότητας του συστήματος (με την αφύσικη ή βίαια απομάκρυνση ενός μέλους δημιουργείται στο σύστημα ένα κενό),
- το δικαίωμα του ανήκειν (το οποίο κάθε μέλος της οικογένειας νιώθει βαθιά μέσα του και μερικές φορές καλείται να το διεκδικήσει),
- η ισοτιμία των μελών,
- η χρονική ιεραρχία (ο σεβασμός και η αναγνώριση προς τα μεγαλύτερα σε ηλικία μέλη ή αυτά που εισήρθαν στο σύστημα νωρίτερα)
- η ανάγκη για ισορροπία στο δούναι και λαβείν.
Συχνά τα προβλήματα των μελών της οικογένειας απορρέουν από την ασυναίσθητη παραβίαση αυτών των αρχέτυπων νόμων τάξης.
Εάν ένα μέλος της οικογένειας χάσει τη θέση του, παραγκωνιστεί, υποτιμηθεί, διωχθεί ή ξεχαστεί, κάποιο άλλο μέλος θα αναλάβει τα συναισθήματα, τη συμπεριφορά ή τη μοίρα του αδικημένου, θυσιάζοντας τη δική του πορεία. Αυτή η ταύτιση ονομάζεται εμπλοκή και προκαλεί πόνο και δυστυχία, βαθιά θλίψη χωρίς φανερά αίτια, επιθετικότητα χωρίς λόγο, ανεξέλεγκτοι παράλογοι φόβοι και πολλά άλλα προβλήματα ή δυσκολίες μπορούν να είναι γνωρίσματα – αποτελέσματα μιας εμπλοκής.
Οι Συστηματικές Αναπαραστάσεις είναι μια καινοτόμος προσέγγιση του κρυμμένου δυναμικού που επηρεάζει τη ζωή μας. Έχουν μια σταθερή βάση που αναπτύχθηκε αρχικά από τον Bert Hellinger κι εφαρμόζονται συνεχώς με τρόπους που αντικατοπτρίζουν τη δημιουργικότητα και τη διορατικότητα κάθε συντονιστή, την αυξανόμενη κατανόησή του για τους φυσικούς νόμους που διέπουν τα συστήματα και την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης ζωής.
- ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ;
Η Οικογενειακή Αναπαράσταση στοχεύει στην εύρεση λύσης και αποσκοπεί στην επίτευξη της συμφιλίωσης στο οικογενειακό σύστημα. Μας βοηθά να αναλύσουμε τις υποσυνείδητες εμπλοκές της ζωής μας και να έρθουμε σε επαφή με θεραπευτικές δυνάμεις. Η διαδικασία είναι πολλές φορές ιδιαίτερα συγκλονιστική και μπορεί να μας οδηγήσει σε απρόβλεπτες λύσεις, με ουσιαστικά όμως αποτελέσματα.
Στόχος της Οικογενειακής Αναπαράστασης είναι να μας φέρει σε επαφή με τις δυνάμεις της αγάπης και τους πόρους του οικογενειακού συστήματος. Στοχεύει πάντα στην εύρεση λύσης και εστιάζει σε ό,τι ο άνθρωπος επιθυμεί να πετύχει μέσω της συστημικής αναπαράστασης. Ως αποτέλεσμα, ο άνθρωπος αισθάνεται συχνά μεγαλύτερη σταθερότητα και περισσότερη Γαλήνη. Οι σχέσεις του με τους άλλους βελτιώνονται. Τα προβλήματα που νωρίτερα τον απασχολούσαν ή συμπτώματά του- λίγο όχι πολύ λόγω βαθμού δυσκολίας- εξαφανίζονται.
- ΟΤΑΝ ΚΑΠΟΙΟΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ, ΠΟΙΟΣ Ο ΛΟΓΟΣ ΝΑ ΜΠΕΙ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ;
Γενικά ο θεραπευτικός διάλογος μπορεί να οδηγήσει στην επίγνωση, όμως οι ενέργειες που υπάρχουν στο σώμα και στην ψυχή, παραμένουν πολλές φορές δεσμευμένες. Οι οικογενειακές αναπαραστάσεις προσφέρουν ένα μοναδικό και ταυτόχρονα αποτελεσματικό τρόπο για αποδέσμευση τους. Βλέποντας την κατάσταση από μία καινούργια συστημική προοπτική, καταφέρνουμε να την κατανοήσουμε σε βάθος, συμβάλλοντας έτσι στην αλλαγή των παθογόνων μοτίβων της ζωής.
Πριν από αρκετά χρόνια, ήρθα και εγώ για πρώτη φορά σε επαφή με τις οικογενειακές αναπαραστάσεις. Την πρώτη μου συστημική αναπαράσταση, την ακολούθησαν και άλλες πολλές και όλες τους έχουν δώσει καινούργιες και συχνά σημαντικές πληροφορίες, τόσο για μένα τον ίδιο, όσο και για τις εμπλοκές που υπήρχαν στο οικογενειακό μου σύστημα. Οι λύσεις στις οποίες οδηγήθηκα, με βοήθησαν να αφήσω πίσω μου ότι δεν ήταν δικό μου και να πετύχω καλύτερη ισορροπία στις σχέσεις μου με τους κοντινούς και αγαπημένους μου ανθρώπους.
Οι οικογενειακές αναπαραστάσεις αφορούν κυρίως την επίτευξη της συμφιλίωσης στο οικογενειακό σύστημα.
Μιχαήλ Καρακούσης
Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής
Συντονιστής Συστημικών Αναπαραστάσεων
Κριεζώτου 46 Γέρακας Αττικής
Τηλ 6908604285
